Ludzie w cieniu utraconej wolności Donosić, zakazywać, więzić, wysiedlać i zabijać, ale także ryzykować, ratować, pomagać i odważnie przeciwstawiać się nienawiści. Dramatyczne historie rozgrywające się w latach pięćdziesiątych XX wieku w Czechosłowacji łączy brutalne piętno epoki, różnorodni są jednak ich aktorzy, ich wybory i zachowania. Mogłoby się wydawać, że to czas dokładnie opisany przez historyków, publicystów i świadków. Czwarty, końcowy tom serii dokumentalnych opowiadań Miloša Doležala przynosi jednak dotąd nieznane historie, które oświetlają ten okres z niespodziewanych stron. Siedem szkiców powstało w oparciu o autorowe staranne studium dokumentów oraz zeznań uczestników i świadków. I tam, gdzie kończyła się poprzednia książka autora 1945: Lato bestii, zaczyna się ten tom. Do upokorzenia i samobójstwa jesienią tamtego roku doprowadzony zostaje hutnik, filantrop i antynazistowski konspirator Čeněk Císař. Rosyjscy „wyzwoliciele” podczas obrony swojej rodziny zabijają Josefa Vašíčka. Nigdy nieukarany pozostaje strażnik z więzienia w Leopoldovie Ján Blahút, który zamordował wiejskiego gospodarza z Wyżyny, Václava Průšę, ojca siedmiorga dzieci. Strażnik z więzienia Pankrác, Václav Sisel, zaś „udaje” surowego - na pozór surowy, w rzeczywistości ludzi rozróżniający, który z kryminału potajemnie wynosi teksty więzionych pisarzy i ukrywa je dla przyszłych czytelników. Jednym z więzionych był także poeta Jan Zahradníček. Jego późne zwolnienie i późniejsze umieranie stanowią surową i smutną pointę lat pięćdziesiątych. Ten ustrój, który nazywał siebie ludowo-demokratycznym, był jednocześnie jednym z najbardziej bestialskich w naszej historii.