O losach piłkarzy napisano już niezliczoną ilość publikacji. O tych, którzy zasłynęli swoimi występami, osiągniętymi sukcesami, całą swoją karierą, których nie dotknęły kontuzje czy inne okoliczności kończące karierę, pisze się wiele. Istnieje wiele książek o Masopustie, Barošovi, Nedvědzie, Sparcie, Slavii i innych. Ale piłka nożna to nie tylko sławni i odnoszący sukcesy. Piłka to także ci po drugiej stronie - nieudani, upadający, zapomniani, a nawet potępiani. O gorzkich i smutnych losach zwykle nikt nie pisze. Powołanie do Wielkiej Wojny, przymusowe wysiedlenie Niemców, powołania reprezentantów do Wehrmachtu, pozostanie na zagranicznych kontraktach, emigracja, zniszczone kariery w okresie socjalizmu, poważne kontuzje, nieuleczalne choroby, wreszcie alkohol, hazard, narkotyki, samobójstwa - to wszystko są przyczyny tragicznych, przede wszystkim jednak ludzkich losów. I właśnie łączącym tematem, niczym czerwona nić, jest piłka nożna. Na tle piłki pojawiają się niewiarygodne, tragiczne i bardzo interesujące historie piłkarzy, działaczy i kibiców tego fenomenalnego sportu. Są to przeważnie opowieści o piłkarzach, reprezentantach, znanych lub zupełnie zapomnianych. W przypadku nowożytnych reprezentantów to często przypomnienie i pogodzenie się z nowoczesnymi cywilizacyjnymi zdobyczami - hazard, narkotyki…, które zwykle prowadzą do jednego wspólnego końca, czyli sięgnięcia po życie. ***** Publikacja podzielona jest na trzy tomy wydane ekskluzywnie w zbiorczym papierowym boxie. Nie sprzedawane osobno. (1. książka 376 stron, 2. książka 248 stron, 3. książka 176 stron) ************************** KSIĄŻKA 1 Jak świat traci (piłkarskich) poetów: Losy piłkarzy, podobnie jak innych ludzi, związane są z wydarzeniami społeczno-politycznymi. Są odzwierciedleniem całego życia społecznego, lecz u sportowców wpływ ten jest zwykle - z uwagi na ich ogólnie większą popularność - bardziej widoczny. Często też bolesniejszy. Kolejne skutki mają zazwyczaj przykre i tragiczne zakończenia i prowadzą do życia na uboczu albo wręcz do społecznej eliminacji. Dla ilustracji wystarczy wymienić, co towarzyszyło losom piłkarzy przedstawionych w tym tomie: kontuzje kończące obiecująco rozwijającą się karierę, emigracje 1948 i 1968. Zagraniczne kontrakty w okresie, gdy nikt nie miał ochoty - zwłaszcza w latach pięćdziesiątych - wracać do nieprzyjemnego i ograniczającego środowiska krajowego. Innymi powodami porzucenia kariery piłkarskiej są także prozaiczne przyczyny, gdy dana osoba zakochała się w zupełnie innym środowisku, na przykład artystycznym czy naukowym, i obrała inną drogę popularności. Dla innych decydującym momentem zguby był pobyt w obozach koncentracyjnych, w więzieniach z powodów politycznych, kiedy fizycznie i psychicznie złamani nie mogli już poświęcać się ukochanemu sportowi - piłce nożnej. ************************** KSIĄŻKA 2 Wszyscy dobrzy (piłkarscy) rodacy: Czasem dopiero upływ czasu pokazuje, jak bardzo społeczeństwo, a czasem nawet najbliższe otoczenie, może się mylić co do zdolności i możliwości danego człowieka - piłkarza. Pobyt w innym środowisku, za granicą, może dać mu siłę i możliwość rozkwitu zarówno społecznego, jak i zawodowego. Zawodnicy i trenerzy, którzy w kraju zdecydowanie nie byli gwiazdami, tymi „prorokami“, nagle w obcym środowisku rozkwitali w pełni i dzięki intensywnej pracowitości i dyscyplinie doczekali się uznania i zostali wielbieni. I to często bez świadomości w kraju, czy to z powodu celowo utrzymywanego „politycznego zapomnienia“. Również tutaj u wielu piłkarzy główną motywacją była emigracja - czy to samych piłkarzy, czy ich potomków, którzy w innym kraju wypracowali się na dobrych zawodników, mając jednak swoje korzenie w Czechosłowacji. Nie można zapominać także o dzieciach tych piłkarzy, dawnych współobywateli, którzy po II wojnie światowej zostali objęci przymusowymi wysiedleniami do Niemiec. ************************** KSIĄŻKA 3 Droga w głąb (piłkarskiej) duszy: Tragiczne losy zawodników, którzy cierpieli z powodu problemów psychicznych wynikających z różnych przyczyn, czy to rodzinnych, czy nieudanych relacji partnerskich. Losy tych, którzy do życia niezbędnie potrzebowali alkoholu, narkotyków lub których całkowicie opanowała patologiczna zależność od każdego rodzaju hazardu. I nieważne, czy przeciwko nim stał „jednoręki bandyta“ pożerający ich zarobki i oszczędności z działalności piłkarskiej, czy sami oddawali się nadmiernemu zakładaniu się z przekonaniem, że „kiedyś się uda“. Nigdy się to nie udawało, a konsekwencją był dobrowolny odejście z tego świata. Do tej grupy z pewnością należą też losy tych, którzy psychicznie nie poradzili sobie, mimo starań najbliższego otoczenia, z sytuacją, gdy byli pod ogromną presją mediów, zarządów swoich klubów czy nawet tylko swoich partnerek. A gdy do problemów psychicznych dochodzi nadmierne spożywanie alkoholu w połączeniu z innymi substancjami uzależniającymi, droga do piekła bywa szybsza, ale przede wszystkim nieodwracalna. Powrót do normalności jest niezwykle trudny, czasem niemożliwy. I to wszystko ku wielkiemu smutkowi najbliższych, włącznie z szeroką społecznością kibiców piłkarskich.